AKARYAKIT BAYİLERİ İSYANDA: “SERMAYEYİ BİZ KOYUYORUZ, KOMİSYONU DA BİZ ÖDÜYORUZ!”

İYİ Parti Bursa Milletvekili Yüksel Selçuk Türkoğlu, akaryakıt bayilerinin giderek ağırlaşan finansman yükünü Meclis gündemine taşıdı. 18 maddelik soru önergesiyle Hazine ve Maliye Bakanlığı’na seslenen Türkoğlu, “Bayi sermayeyi koyuyor, riski taşıyor, istihdam sağlıyor, vergisini ödüyor. Satışın parasını tahsil ederken bir de bankaya komisyon ödüyor. Akaryakıt bayisi işletme sahibi mi, finans kuruluşlarının tahsilat aracısı mı?” diye sordu.

Akaryakıt istasyonlarında ekonomik tablo giderek ağırlaşıyor. Artan işletme giderleri, yüksek finansman maliyetleri, kredi kartı komisyonları ve akaryakıt fiyatlarındaki sık değişimler, sektörün işletme sermayesi ihtiyacını da büyütüyor.

İYİ Parti Bursa Milletvekili Yüksel Selçuk Türkoğlu, Türkiye genelindeki akaryakıt bayilerinin yaşadığı finansman sorunlarını 18 maddelik yazılı soru önergesiyle TBMM gündemine taşıdı.

Türkoğlu’nun önergesinde özellikle kredi kartı ve POS komisyonlarının bayiler üzerindeki etkisine dikkat çekildi. Yüksek ciroya rağmen akaryakıt bayilerinin gerçek anlamda ne kadar kâr elde ettiği, işletmelerin finansman ihtiyacının hangi noktaya ulaştığı ve artan maliyetlerin sektörün sürdürülebilirliğini nasıl etkilediği konusunda Hazine ve Maliye Bakanlığı’ndan kapsamlı bilgi istendi.

“100 LİRALIK AKARYAKITTA 3 LİRA KOMİSYON!”

Türkoğlu’nun önergesinde yer verdiği örnek, kartlı satışların bayiler açısından oluşturduğu maliyeti ortaya koyuyor.

Litre fiyatı 102 TL olan bir akaryakıt ürününde yüzde 3’lük POS komisyonunun yaklaşık 3,06 TL’ye karşılık geldiğine dikkat çekildi. Günde 10 bin litre satış yapan bir istasyon açısından yalnızca POS komisyonunun günlük maliyetinin yaklaşık 30 bin 600 TL’ye ulaşabileceği hesaplandı.

Üstelik bu rakamın içerisinde istasyonun personel giderleri, elektrik ve enerji maliyetleri, kira, bakım, sigorta, vergi, SGK, otomasyon ve diğer işletme giderleri bulunmuyor.

Türkoğlu, ortaya çıkan tabloyu şu sözlerle değerlendirdi:

“Bayi sermayeyi koyuyor, ürünü satın alıyor, stok riskini taşıyor, çalışan istihdam ediyor, vergisini ve SGK’sını ödüyor. Satışın parasını tahsil ederken bir de bankaya komisyon ödüyor. Peki soruyorum; akaryakıt bayisi işletme sahibi mi, finans kuruluşlarının tahsilat aracısı mı?”

FİYAT ARTTIKÇA BAYİNİN SERMAYE İHTİYACI DA BÜYÜYOR

Akaryakıt fiyatlarındaki değişimin yalnızca tüketiciyi değil, doğrudan istasyonların işletme sermayesini de etkilediğine dikkat çekilen önergede, fiyat artışlarının bayilerin aynı miktarda ürünü yeniden satın alabilmek için daha fazla sermaye bulmasını zorunlu hale getirdiği vurgulandı.

Diğer taraftan fiyatların gerilemesi durumunda stokta bulunan ürünlerin değer kaybının da sektör temsilcileri tarafından önemli bir risk olarak dile getirildiği belirtildi.

Türkoğlu, bu noktada Hazine ve Maliye Bakanlığı’na sektörün temel sorunlarından birini şu soruyla yöneltti:

“Akaryakıt istasyonlarının gerçek kârlılığı ile işletmenin ihtiyaç duyduğu sermaye arasındaki makas ne kadar açıldı?”

MECLİS GÜNDEMİNDE 18 MADDELİK FİNANSMAN SORGUSU

Türkoğlu’nun soru önergesinde, akaryakıt sektörünün finansal yapısının ortaya konulması amacıyla çok sayıda başlıkta bilgi talep edildi.

Bakanlığa yöneltilen sorular arasında Türkiye genelindeki akaryakıt istasyonu sayısı, son beş yıldaki kartlı satış hacmi, bayilerin bankalara ödediği POS ve diğer kartlı ödeme maliyetleri ile 2024, 2025 ve 2026 yıllarındaki ortalama POS komisyon oranları yer aldı.

Ayrıca finansman maliyetleri nedeniyle faaliyetini sonlandıran veya istasyonunu devreden bayi sayısının açıklanması da istendi.

Önergede bunun yanı sıra bayilerin gerçek işletme sermayesi ihtiyacının ne olduğu, akaryakıt fiyatlarındaki değişimlerin stok değerlerini nasıl etkilediği ve sektördeki finansman yükünün hangi seviyeye ulaştığına ilişkin veriler de soruldu.

“BAYİLERİN SIRTINDAKİ FİNANSMAN YÜKÜ HAFİFLETİLMELİ”

Türkoğlu, yalnızca mevcut tablonun açıklanmasını değil, bayilerin finansman yükünü azaltacak mekanizmaların da gündeme alınmasını istedi.

Bu kapsamda POS komisyonlarının sınırlandırılması, belirli maliyetlerin vergi matrahında dikkate alınması, akaryakıt bayilerine yönelik özel işletme sermayesi kredileri oluşturulması ve faiz desteği sağlanması gibi seçeneklerin değerlendirilip değerlendirilmediği Bakanlığa soruldu.

Ayrıca Kredi Garanti Fonu benzeri finansman mekanizmalarının oluşturulup oluşturulmayacağı da önergedeki başlıklar arasında yer aldı.

Türkoğlu, BDDK, Merkez Bankası, Bankalararası Kart Merkezi ve Rekabet Kurumu’nun da dahil olacağı ortak bir düzenleme veya çalışma yapılıp yapılmayacağının açıklanmasını istedi.

“AKARYAKIT BAYİSİ BANKALARIN TAHSİLAT MEMURU DEĞİLDİR!”

Türkoğlu’nun açıklamasında en dikkat çekici ifadelerden biri ise sektörün üstlendiği maliyetlere ilişkin oldu.

“Sermayeyi bayi koyuyor, riski bayi taşıyor, istihdamı bayi sağlıyor, vergiyi bayi ödüyor. Ama kartlı tahsilatın maliyetini de yine bayi üstleniyor. Böyle bir ticaret düzeni sürdürülebilir değildir.”

Türkoğlu ayrıca, bayilerin yüksek maliyetli kredilere veya kişisel varlıklarına başvurmadan faaliyetlerini sürdürebilmeleri için kapsamlı bir sektör risk analizi yapılıp yapılmadığını da Bakanlığa sordu.

BAKANLIĞA DOĞRUDAN “TAKVİM” SORUSU

Soru önergesinin son maddesinde ise Bakanlığa sektörün geleceği açısından doğrudan bir takvim sorusu yöneltildi.

Türkoğlu, akaryakıt istasyonu sahiplerinin artan finansman maliyetleri nedeniyle işletme sahibi olmaktan çıkıp finans kuruluşlarının tahsilat aracısı konumuna sürüklenmesini önleyecek kapsamlı bir düzenleme hazırlanıp hazırlanmadığını ve böyle bir çalışma varsa takviminin ne olduğunu sordu.

İYİ Parti Bursa Milletvekili Yüksel Selçuk Türkoğlu, akaryakıt bayilerinin yaşadığı finansman sorunlarının yalnızca sektör temsilcilerinin ticari meselesi olarak görülmemesi gerektiğini belirtti.

Türkoğlu’na göre konu; istihdamın korunması, vergi gelirlerinin sürdürülebilirliği ve akaryakıt arzının kesintisiz devamı açısından da ele alınması gereken önemli bir başlık.

Meclis gündemine taşınan 18 maddelik soru önergesiyle birlikte gözler şimdi Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın vereceği yanıta çevrildi.