ŞAP SALGINI BİR KADER DEĞİL, YÖNETİM ÇÖKÜŞÜDÜR

HÜRRİYETÇİ TARIM ORMAN SENDİKASI GENEL BAŞKANI MUZAFFER GENÇ’TEN
TARIM VE ORMAN BAKANI İBRAHİM YUMAKLI’YA ÇOK SERT AÇIK ÇAĞRI

Hürriyetçi Tarım, Orman, Hayvancılık ve Çevre Hizmet Kolu Kamu Görevlileri Sendikası Genel Başkanı Muzaffer Genç, 2025 yılında yaşanan ve Cumhuriyet tarihinin en ağır hayvan sağlığı felaketlerinden biri olarak kayıtlara geçen SAT-1 serotipi şap salgınına ilişkin son derece sert, dikine ve kapsamlı bir açıklama yaptı. Genç, yaşananların bir talihsizlik ya da kaçınılmaz bir salgın olmadığını vurgulayarak, “Bu tablo, yıllardır biriken ihmalin, liyakatsizliğin ve personelsizliğin kaçınılmaz sonucudur” dedi.

Genel Başkan Genç, Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı’ya açık çağrıda bulunarak, hayvancılık sektörünün alarm verdiğini, sistemin çöktüğünü ve artık makyaj açıklamalarla gerçeğin örtülemeyeceğini ifade etti.

“1965’TEN BU YANA GÖRÜLMEMİŞ BİR FELAKET YAŞANDI”

2025 Nisan ayında Hakkâri-Derecik’te başlayarak kısa sürede ülke geneline yayılan SAT-1 serotipi şap salgınının, hayvan sağlığı sistemindeki kronik zaafları bütün çıplaklığıyla ortaya koyduğunu belirten Muzaffer Genç, pazarların kapatılmasının dahi salgını durdurmaya yetmediğini söyledi.

Birleşik Krallık Tarım Bakanlığı’nın Aralık 2025 tarihli raporuna dikkat çeken Genç, AB Hayvan Hastalıkları Bilgi Sistemi’ne bildirilen 1.144 doğrulanmış SAT-1 vakası ve 202 serotipi belirsiz vakanın, salgının hâlen kontrol altına alınamadığını net biçimde gösterdiğini vurguladı.

“BİR SALGIN DEĞİL, BİR SİSTEM ÇÖKÜŞÜ”

Genç hayvanlarda yüksek ölüm oranları, yetişkinlerde süt veriminin dramatik biçimde düşmesi, kısırlık, et kaybı ve zorunlu kesimlerin telafisi mümkün olmayan hasarlar yarattığını belirten Genç, bu yıkımın yalnızca üretimi değil, kırsal yaşamın geleceğini de tehdit ettiğini söyledi.

TARPOL’un Temmuz 2025 raporuna göre, büyükbaş hayvan varlığının sadece %30’unun etkilenmesi halinde dahi yıllık ekonomik kaybın 4,1 milyar dolar (162 milyar TL) olduğuna dikkat çeken Genç, bu kaybın et, süt, ilaç, aşı, buzağı ölümleri ve ihracat kalemleriyle ülke ekonomisini derinden sarstığını ifade etti.

“BAKANLIK ‘KONTROL ALTINDA’ DİYOR, SAHA GERÇEĞİ YALANLIYOR”

Tarım ve Orman Bakanlığı’nın Kasım 2025’te aşılama oranını %92 olarak açıklayıp salgının kontrol altına alındığını ilan etmesini sert sözlerle eleştiren Muzaffer Genç, “Bağımsız uluslararası veriler bu söylemi çürütmektedir. Yeni vakalar sürüyorsa, ortada kontrol falan yoktur” dedi.

“BU TABLONUN SORUMLUSU BELLİDİR”

Genç, şap salgınının;

• Yetersiz norm kadrolarla çalışan veteriner hekimlerin aşırı iş yükü altında ezilmesinin,

• Kendi personeli olmayan yol kontrol noktalarının geçici görevlendirmelerle yürütülmesinin,

• Yaklaşık iki yıldır yeterli veteriner hekim ataması yapılmamasının,

• Saha denetimlerinin kağıt üzerinde bırakılmasının
  doğrudan ve kaçınılmaz sonucu olduğunu ifade etti.

Şap hastalığının zoonotik olmamasına rağmen, denetimsiz hayvan hareketlerinin mavi dil, kuş gribi gibi çok daha yıkıcı salgınların da önünü açtığını vurgulayan Genç, bunun artık sadece hayvancılık değil, gıda güvenliği ve ulusal ekonomi meselesi haline geldiğini söyledi.

“ÜRETİCİ İFLASIN EŞİĞİNDE, KIRSAL ÇÖKÜYOR”

Üreticilerin süt kayıpları, buzağı ölümleri ve zorunlu kesimlerle iflasın eşiğine sürüklendiğini belirten Genç, birçok ailenin afet bölgesi ilanı talep edecek noktaya geldiğini söyledi. “Bu tabloyu görmeyen ya sahadan bihaberdir ya da gerçeği bilerek görmezden gelmektedir” dedi.

ACİL VE NET TALEPLER

Muzaffer Genç, Hürriyetçi Tarım Orman Sendikası olarak taleplerinin tartışmaya kapalı ve hayati olduğunu vurguladı:

• 2026 yılı içinde en az 2.500 veteriner hekim, sağlık teknikeri ve teknisyenin kadrolu olarak atanması,

• Norm kadroların artırılması, kırsal bölgelerdeki boşlukların derhal doldurulması,

• Bağımsız, bilimsel ve “Tek Sağlık” ilkesine dayalı Veteriner Otoritesi kurulması,

• Yol kontrol noktalarına kalıcı ve uzman personel atanması,

• Uzun vadeli ve zorunlu şap aşı kampanyalarının hayata geçirilmesi,

• Üreticiler için güçlü tazminat ve acil ekonomik destek mekanizmalarının oluşturulması,

• Veteriner hekimlerin Sağlıkta Şiddet Yasası kapsamına alınması.

“BU ARTIK ULUSAL GÜVENLİK MESELESİDİR”

Açıklamasının sonunda son derece net konuşan Muzaffer Genç, şu ifadeleri kullandı:

“2025 şap salgını göstermiştir ki hayvancılık çökerse gıda çöker, gıda çökerse toplum çöker. Bu mesele artık bir bakanlık sorunu değil, ulusal güvenlik meselesidir. Hürriyetçi Tarım Orman Sendikası olarak emeğin, liyakatin ve bilimin mücadelesini sürdüreceğiz. Somut, ölçülebilir adımlar atılana kadar susmayacağız.”

Genç, sürecin yakından takip edileceğini ve gelişmelerin kamuoyuyla şeffaf biçimde paylaşılacağını da vurguladı.