TÜRK DİZİ SEKTÖRÜNÜN BATIŞ ANATOMİSİ: EKRANDA LÜKS, GERÇEK HAYATTA GEÇİM DERDİ!

Halkın gerçeklerinden kopan Türk dizi sektörü nereye gidiyor?

Yazan: Murat Topçu

Türk dizileri dünyanın dört bir yanında izleniyor, uluslararası pazarlarda önemli bir ihracat ürünü olarak öne çıkıyor. Ancak madalyonun diğer yüzünde ciddi bir sorun var: Kendi toplumunun gerçeklerinden giderek uzaklaşan, lüks hayatları, bitmeyen entrikaları ve yapay karakterleri ekranlara taşıyan bir sektörle karşı karşıyayız.

Ben Türkiye’de doğdum ve büyüdüm. 2007 yılında Avrupa’ya yerleştim. Avrupa’da yaşayan bir Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olarak ülkemdeki gelişmeleri yakından takip ediyor, toplumsal meseleleri sorguluyor ve düşüncelerimi sizlerle paylaşıyorum.

Bugün sormak istiyorum: Türk dizileri gerçekten Türkiye’yi mi anlatıyor, yoksa yabancı pazarlara pazarlanmak üzere oluşturulmuş hayalî bir Türkiye mi sunuyor?

Ekranları açıyoruz; herkes yalılarda, lüks villalarda yaşıyor. Herkesin altında son model otomobiller var. Kadınlar kusursuz güzellikte, erkekler kusursuz yakışıklılıkta. Zenginlik, ihtişam, pahalı kıyafetler ve gösterişli yaşamlar dizilerin değişmez dekoru hâline gelmiş.

Peki, gerçek Türkiye nerede?

Asgari ücretle ay sonunu getirmeye çalışan milyonlarca insan nerede? Emekli maaşıyla geçinmeye çalışan yaşlılarımız, işçilerimiz, öğrencilerimiz, küçük esnafımız nerede? Kirasını ödemekte zorlanan, mutfak masraflarını hesaplayan ailelerimizin hikâyesi neden ekranlarda yok?

Türkiye yalnızca zenginlerin yaşadığı bir ülke değil!

ARTIK İZLEYİCİNİN AKLIYLA DALGA GEÇMEYİN!

ESKİ DİZİLERDE HAYAT VARDI, BUGÜNKÜLERDE LÜKS VE ENTRİKA!

Bir zamanlar televizyonlarımızda toplumun ruhuna dokunan yapımlar vardı.

Süper Baba, Bizimkiler, Hayat Bilgisi…

Bu dizilerde komşuluk vardı, dostluk vardı, aile bağları vardı. İnsanlar birbirini dinler, zor günlerde birbirine destek olurdu. Karakterler kusursuz değildi ama gerçekti. İzleyici ekranda kendisini, komşusunu, ailesini ve yaşadığı mahalleyi görürdü.

Bugün ise birçok yapımda silahlı çatışmalar, ihanetler, intikam hesapları, bitmek bilmeyen aile kavgaları ve yapay zenginlik hikâyeleri ön plana çıkıyor.

Neredeyse her dizide aynı formül!

Biraz lüks, biraz ihanet, biraz aşk, bolca entrika…

Senaryo değişiyor, oyuncular değişiyor ama hikâyelerin büyük bölümü birbirine benziyor.

Peki, toplum olarak bizim anlatılacak başka hikâyemiz yok mu?

Elbette var! Hem de binlerce…

AVRUPA’DAN BAKINCA EKRANDAKİ TÜRKİYE İNANDIRICI GELMİYOR!

2007 yılından bu yana Avrupa’da yaşayan biri olarak şunu rahatlıkla söyleyebilirim: Türkiye’nin sosyal ve ekonomik gerçekleriyle televizyon dizilerinde sunulan yaşam arasında ciddi bir mesafe bulunuyor.

Avrupa’da yaşayan Türkler de Türkiye’yi yakından takip ediyor. Ülkenin ekonomik koşullarını, gelir dağılımını, hayat pahalılığını ve vatandaşların yaşam mücadelesini biliyor.

Ancak ekranlarda bambaşka bir Türkiye görüyoruz.

Sanki herkesin ekonomik gücü sınırsız, sanki ülkede geçim sıkıntısı yok, sanki milyonlarca insan her sabah lüks otomobillerine binip yalılardaki hayatına devam ediyor!

Elbette diziler kurmacadır. Her yapımın birebir gerçek hayatı anlatması beklenemez. Ancak bir ülkenin televizyon ekranlarında sürekli aynı sınıfın, aynı yaşam biçiminin ve aynı zenginlik anlayışının temsil edilmesi de düşündürücüdür.

Türk dizileri dünyaya satılsın, daha fazla ülkeye ulaşsın. Buna kimsenin itirazı yok. Ancak ihracat uğruna kendi toplumumuzun gerçeklerini ve kültürel değerlerini unutmayalım.

DİZİ SEKTÖRÜNÜN GÖRÜNMEYEN YÜZÜ: EMEK VE GELİR ADALETSİZLİĞİ!

Bir başka önemli mesele de sektörün kendi içerisindeki gelir uçurumu.

Başrol oyuncularının çok yüksek bölüm ücretleriyle gündeme geldiği bir sektörde, aynı yapımın ortaya çıkması için gece gündüz çalışan yardımcı oyuncuların, figüranların ve set emekçilerinin koşulları da tartışılmalı.

Bir diziyi yalnızca başrol oyuncusu meydana getirmez!

Senaristinden yönetmenine, kameramanından ışıkçısına, ses teknisyeninden kostüm çalışanına, makyaj ekibinden figüranına kadar yüzlerce insanın emeği vardır.

Peki, bu insanların çalışma koşulları, ücretleri ve sosyal güvenceleri ne durumda?

Bir tarafta yüksek kazançlar, diğer tarafta emeğinin karşılığını almak için mücadele eden çalışanlar…

Sektörün başarısı yalnızca başrol oyuncularının kazandığı parayla ölçülemez. Asıl başarı, o yapımın arkasındaki bütün emekçilerin haklarının korunmasıyla anlam kazanır.

YAPIMCILARA VE SENARİSTLERE AÇIK ÇAĞRIMDIR!

Artık farklı hikâyeler istiyoruz.

• İşçinin, emeklinin ve dar gelirli vatandaşın hayatını anlatan diziler istiyoruz.
• Komşuluğu, dostluğu, sevgiyi ve saygıyı yeniden hatırlatan yapımlar istiyoruz.
• Gençlerin gelecek kaygısını, öğrencilerin mücadelesini anlatan senaryolar istiyoruz.
• Küçük esnafın, çiftçinin, öğretmenin ve sağlık çalışanının hikâyesini görmek istiyoruz.
• Toplumsal sorunlara ayna tutan, düşündüren ve insana değer veren yapımlar istiyoruz.
• Şiddeti ve entrikayı sürekli merkezine almak yerine insan ilişkilerini, dayanışmayı ve toplumsal değerleri öne çıkaran diziler istiyoruz.

Türkiye’nin anlatılacak binlerce gerçek hikâyesi var.

Anadolu’nun köylerinde, büyükşehirlerin kenar mahallelerinde, fabrikalarda, okullarda, hastanelerde ve sokaklarda anlatılmayı bekleyen hayatlar var.

Yeter ki senaristler o hayatlara bakmak istesin!

SON SÖZ: TÜRKİYE’Yİ YALILARDAN İBARET GÖSTERMEYİN!

Türk dizi sektörü uluslararası başarılarıyla elbette gurur duyabilir. Ancak kendi toplumunun önemli bir bölümünü görmezden gelen, halkın gerçeklerinden uzaklaşan bir yayın anlayışının uzun vadede ne kadar karşılık bulacağını da sorgulamak gerekiyor.

Televizyon yalnızca para kazanma aracı değildir. Aynı zamanda bir ülkenin kültürünü, toplumsal değerlerini, yaşam biçimini ve insan hikâyelerini dünyaya tanıtan güçlü bir araçtır.

Türkiye sadece yalılardan, lüks otomobillerden, pahalı kıyafetlerden ve zengin ailelerden ibaret değildir.

Türkiye; sabahın erken saatlerinde işe giden işçinin, geçim derdiyle mücadele eden emeklinin, çocuğunu okutmaya çalışan annenin, geleceğini kurmaya çalışan gencin ve ayakta kalmaya çalışan esnafın ülkesidir.

Yapımcılara ve senaristlere son sorum şu:

Siz gerçekten Türkiye’yi mi anlatıyorsunuz, yoksa Türkiye’ye hiç benzemeyen hayalî bir ülkeyi mi pazarlıyorsunuz?

Artık halkın sesini duyun!

Çünkü halkın gerçeklerinden kopan, kendi izleyicisini unutan hiçbir sektör sonsuza kadar ayakta kalamaz.

Ekranlarda biraz da gerçek hayatı görmek istiyoruz!

MURAT TOPÇU
Avrupa’dan Türkiye’ye bir vatandaşın gözlemleri ve toplumsal eleştirileri.