Sandık, Sınır ve Sorumluluk: Demokrasi Coğrafyaya Sığar mı?
Bulgaristan Türkleri Kültür ve Hizmet Derneği Genel Başkanı Rafet Ulutürk’ten Kritik Uyarı
Yurt dışındaki seçim sandıklarına getirilen sınırlama tartışması, teknik bir düzenlemeden çıkarak ilkesel bir demokrasi krizine dönüşüyor. Ulutürk, oy hakkının coğrafyaya değil vatandaşlığa bağlı olduğunu vurguluyor ve sınırlandırmanın hem demokratik değerleri hem de insan onurunu zedelediğini söylüyor.
DEMOKRASİNİN TEMELİ: GÜVEN VE ŞEFFAFLIK
Ulutürk, öncelikle seçim güvenliğinin vazgeçilmez olduğunu kabul ediyor:
“Sandığın şeffaf, denetlenebilir ve adil olması demokrasinin asgari şartıdır.”
Ancak bu hedefe ulaşırken kullanılan yöntem ve dil, toplumlar arası güveni sarsmamalıdır. Demokratik sistemler yalnızca kurallar üzerinden değil, aynı zamanda güven duygusu üzerinden işler.
COĞRAFYA DEĞİL, VATANDAŞLIK ÖNEMLİ
Yurt dışında yaşayan Bulgaristan vatandaşlarının oy hakkı sınırlandırıldığında tehlikeli bir eşik aşılır:
-
Londra’daki, Toronto’daki veya Bursa’daki Bulgaristan vatandaşı eşit haklara sahiptir.
-
“Şu ülkedeki vatandaşın oyu sorunlu” yaklaşımı, sorunun yurtdışında değil sistemde olduğunu gösterir.
Ulutürk, bunun demokratik eşitlik ve hukuki statü açısından ciddi bir tehdit oluşturduğunu belirtiyor.
KOMŞULUK VE İNSANİ KÖPRÜLER ZEDELENMEMELİ
Türkiye ve Bulgaristan uzun yıllardır istikrarlı komşuluk ilişkilerini sürdürüyor. Ulutürk’ün uyarısı:
“Türkiye’de yaşayan Bulgaristan göçmenleri ve Bulgaristan’daki Türk kökenli vatandaşlar, iki ülke arasında bir ‘etki aracı’ değil, insani bir köprüdür. Oylarını kontrol altına almak, hem demokrasiye hem insan onuruna aykırıdır.”
TEKNİK KAYGI ÇÖZÜMÜ: SINIRLAMA DEĞİL, DENETİM
Seçim sistemiyle ilgili kaygılar teknik yollarla çözülebilir:
-
Sandık sayısını azaltmak değil, denetimi artırmak
-
Oy kullanmayı zorlaştırmak yerine şeffaflığı güçlendirmek
Ulutürk, güçlü demokrasilerin oyları azaltarak değil, güveni artırarak ayakta kaldığını vurguluyor.
EMSAL TEHLİKESİ
Bugün bir ülke için getirilen sınırlama, yarın başka ülkelere genişletilebilir. Yurt dışındaki vatandaşların oyunu sistematik olarak değersizleştirmek, demokratik ruhla doğrudan çelişir.
SON SÖZ: DEMOKRASİNİN CEVABI NET
“Gerçek soru şudur: Vatandaşın oyunu sınırlamak mı, yoksa sisteme duyulan güveni artırmak mı?”
Ulutürk’ün mesajı net: Komşuluk kalıcıdır; siyasiler gelip geçer. Demokrasi ise ancak güven ve adaletle ayakta kalır.
