İktidarların iyisini de gördüm, kötüsünü de

Zeki Baştürk – Bursa Vatan Medya Grubu Köşe Yazısı

“İktidarların iyisini de gördüm, kötüsünü de. Bir kısmı cezaevine gönderdi, bir kısmı da Atatürk Kültür Merkezine.”
– Ruhi SU

Bu sözü, değerli sanatçı Ruhi SU, Bursa’daki bir konser sonrası yaptığımız söyleşide söylemişti. Aradan geçen yıllara rağmen, bu cümle hiç usumdan çıkmadı. Söyleşinin tamamı, Bursa Anadolu Lisesi’nde çıkardığımız ÇABA adlı okul dergisinde yayımlanmıştı. O dönem, 12 Mart darbesinin izleri hâlâ silinmemişti. Ruhi Su’nun hem sesi hem sözü, bir dönemin ağır yükünü taşıyordu.

Bugün, dünya yeniden aynı karanlık çizgilere sürüklenirken; Trump’ın Venezuela’ya savaş açması, Gazze’nin ateş çemberine dönmesi, halkların iradesinin emperyalist çıkarlar uğruna ezilmesi; Ruhi Su’nun bu sözünü yeniden düşünmemi sağladı.

Sanatın, düşüncenin, halk iradesinin ya hapishanelere ya da kültür merkezlerine götürüldüğü bu çelişkili dünyada, tarafsız kalmak mümkün değil. O yüzden kalem elimde, aklım Ruhi Su’da, gözüm dünyanın kanayan coğrafyasında.

İşte o yazı…

İNSAN YAŞADIĞI YERİ CENNET Mİ YAPAR, CEHENNEM Mİ?

” İktidarların iyisini de gördüm, kötüsünü de. Bir kısmı cezaevine gönderdi ,bir kısmı da Atatürk Kültür Merkezine. ”
Ruhi SU

Kendisiyle Bursa’da bir konser sonrası yaptığımız söyleşide söylemişti bu sözü değerli sanatçı Ruhi SU. Hiç usumdan çıkmadı bu önemli ve değerli söz. Bu söyleşinin tamamı BAL’da çıkardığımız ÇABA adlı dergide yayınlanmıştı. 12 Mart darbesinin izlerini yaşıyordu hâlâ.

Trump’ın Venezuela’ya savaş açması, Gazze’yi ateş çemberine dönüştürmesi nedeniyle bu söz üzerine düşüncelerimi yazmak gereğini duydum.

İnsan vardır, girdiği her yeri karartır. Sözleri diken gibi batar, bakışıyla yaralar, suskunluğuyla boğar. İnsan vardır, bir odaya girer; hava değişir, ışık artar, yürek ferahlar. Aynı dünyada, aynı sokakta, aynı çağda… Biri cehennemi yaşatır, öbürü  cenneti.

Peki neden?
İnsan neden böylesine farklıdır?
Sevmek varken neden kırmayı seçer? Anlamak varken neden yok sayar? Sarılmak olanaklıyken  neden incitir?

Belki de insan, içindeki dünyayı taşır dışarıya. İçinde karanlık birikmişse, karanlık saçar. İçinde sevgi büyümüşse, gittiği her yere ışık bırakır. Çünkü insan, en çok da kendisiyle yaşar. Kendi iç cehenneminden kaçamayan, başkasına cennet sunamaz.

Cehennem yaratan insanlar genellikle mutsuzdur. Sevilmemiştir, anlaşılmamıştır ya da sevmeyi hiç öğrenememiştir. Acıyı tanır ama acımayı  tanımaz. Gücü, başkasını ezmekte; varlığını, başkasını küçültmekte bulur. Böylece kendi eksikliğini örtmeye çalışır. Oysa ne denli  kırarsa kırsın, içindeki boşluk dolmaz.

Cennet insanları ise sessizdir çoğu zaman. Gösterişten uzaktırlar. Bir bakışla anlar, bir sözle iyileştirirler. Onların yanında insan kendisi olur; savunmaya geçmez, maskeye gereksinim  duymaz. Çünkü onlar yargılamaz, kabul eder. Sevmeyi bir üstünlük değil, bir insanlık gereği  olarak görürler.

Aslında herkesin içinde iki yol vardır. Biri karanlığa çıkar, öbürü  aydınlığa. İnsan hangisini seçerse, ona dönüşür. Cehennem olmak da bir seçenektir , cennet olmak da.
Ama ne yazık ki dünya, çoğu zaman gürültülü kötülüğü sessiz iyiliğe yeğler. Oysa gerçek güç bağırmakta değil, incitmemekte saklıdır. Gerçek büyüklük, can yakmamak; gerçek insanlık, başkasının kalbine zarar vermemektir.

Belki de soru şu olmalı: “İnsan neden kötülük yapar?” değil, “İnsan neden iyiliği seçmez?”
Çünkü iyilik emek ister. Sabır ister. Kendinle yüzleşmeyi gerektirir. Karanlık kolaydır; aydınlık ise cesaret ister.

Ve yine de… Dünya hâlâ yaşanıyorsa, hâlâ umut varsa, hâlâ bir gülümseme  insanın içini ısıtabiliyorsa, bunun nedeni cennet gibi insanlarındır. Bir çiçek gibi sessizce var olanların… Kimse görmese de iyilikten vazgeçmeyenlerin…

Belki de insanın gerçek sınavı şudur: Elinde cehennem varken, cenneti seçebilmek. Çünkü insan isterse yakar  dünyayı ( Trump gibi), isterse yeşertir.

Ve dünya, hangi insanın çoğaldığına göre biçimlenir.

Zeki BAŞTÜRK