İliç Faciası Hafızalardayken Aliağa’da Alarm

Eski Maden Sahasında Tehlikeli Atık İddiası Yargıya Taşınıyor

Erzincan İliç’te 9 işçinin hayatını kaybettiği maden faciasının acı hatıraları hâlâ tazeyken, benzer bir çevre ve halk sağlığı riskinin bu kez Ege’nin kalbinde yaşandığı öne sürülüyor. İzmir’in Aliağa ilçesinde eski bir maden sahasının, gerekli önlemler alınmadan tehlikeli atık depolama alanına dönüştürüldüğü iddiaları kamuoyunda büyük endişe yarattı.

İzmir’in Aliağa ilçesine bağlı Şehitkemal mevkiinde bulunan ve geçmişte maden sahası olarak kullanılan alanın, endüstriyel atıkların bertaraf edildiği bir tesise dönüştürüldüğü iddiaları yargıya taşınıyor. Bölge halkı ve çevre savunucuları, faaliyetleri yürüttüğü belirtilen Ekovar Grup Çevre ve Ekoland Çevre firmaları hakkında Cumhuriyet Başsavcılığı’na suç duyurusunda bulunmaya hazırlanıyor.

---

İLİÇ FACİASI HAFIZALARDAYKEN ALİAĞA’DA BENZER TEHLİKE

Türkiye’nin son yıllardaki en büyük çevre felaketlerinden biri olarak hafızalara kazınan Erzincan İliç faciasında, denetim eksikliği ve mühendislik hataları nedeniyle milyonlarca metreküp atık toprak Fırat Havzası’nı tehdit etmiş, olayda 9 işçi yaşamını yitirmişti. Uzmanlar, Aliağa’daki iddiaların niteliği itibarıyla İliç’te yaşanan süreci hatırlattığına dikkat çekiyor.

Çevre mühendisleri ve hukukçular, Aliağa’daki söz konusu sahanın Devlet Su İşleri’ne (DSİ) ait bir baraja yalnızca 800 metre mesafede bulunduğunu vurguluyor. Olası bir sızıntı ya da toprak kayması durumunda, içme suyu kaynaklarının kirlenmesi ve geri dönüşü olmayan bir ekolojik yıkım yaşanabileceği uyarısı yapılıyor.

---

“SOLAR KURUTMA” ADI ALTINDA LİSANS DIŞI FAALİYET İDDİASI

Elde edilen bilgilere göre, alanda “solar kurutma” adı altında günlük ortalama 50 kamyon endüstriyel çamur ve atık bertaraf ediliyor. Ancak bölge sakinleri ve çevre örgütleri, bu faaliyetlerin bilimsel ve yasal standartlara uygun yürütülmediğini öne sürüyor. İddialar arasında şu başlıklar öne çıkıyor:

• İzolasyon Eksikliği: Atıkların döküldüğü sahada sızdırmazlık tabakası, yeraltı suyu koruma sistemi ve çevresel izolasyon önlemlerinin bulunmadığı belirtiliyor.

• Doğrudan Gömme Yöntemi: Vatandaşlar tarafından kaydedilen görüntülerde, açılan büyük çukurlara atıkların doğrudan döküldüğü ve üzerlerinin toprakla kapatıldığı görülüyor.

• Belge ve Şeffaflık Sorunu: Sahaya ilişkin güncel ve kamuoyuna açıklanmış bir Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) raporunun ya da bağımsız denetim sonuçlarının bulunmadığı iddia ediliyor.

• 

---

HALK SAĞLIĞI VE YERLEŞİM ALANLARI TEHDİT ALTINDA

Söz konusu atık depolama alanının iki yerleşim yerinin tam ortasında bulunması, bölge halkında ciddi bir tedirginliğe yol açıyor. Uzmanlar, izolasyonsuz şekilde depolanan endüstriyel atıkların uzun vadede toprağı, yeraltı sularını ve tarım alanlarını zehirleyebileceğini; bunun da doğrudan halk sağlığını tehdit ettiğini ifade ediyor.

---

MİLYONLUK CEZALAR VE CEZA DAVALARI GÜNDEMDE

Çevre hukuku uzmanları, iddiaların doğrulanması halinde yalnızca bertaraf firmalarının değil, atıklarını bu sahaya gönderen sanayi tesislerinin de sorumluluk altına gireceğini belirtiyor. Olası yaptırımlar arasında:

• Türk Ceza Kanunu kapsamında “çevrenin kasten kirletilmesi” suçundan hapis cezaları,

• Çevre izin ve lisanslarının iptali,

• Kirlenen alanın rehabilitasyon maliyetlerinin sorumlulara yüklenmesi,

• Atık Yönetimi Mevzuatı’na aykırılıktan milyonlarca lirayı bulan idari para cezaları bulunuyor.

---

TBMM’YE ARAŞTIRMA KOMİSYONU ÇAĞRISI

Hukukçular ve çevre örgütleri, yaşananların münferit bir olay olmadığını belirterek konunun Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) gündemine taşınması çağrısında bulunuyor. İliç faciasında olduğu gibi, denetim mekanizmalarının neden işlemediğinin ve benzer çevre ihlallerinin neden tekrarlandığının araştırılması için bir Meclis Araştırma Komisyonu kurulması talep ediliyor.

Adı geçen firmalar ve kişiler hakkında şu aşamada kesinleşmiş bir yargı kararı bulunmazken, adli makamların süreci, “İliç benzeri” çevresel felaket riskleri göz önünde bulundurarak derinleştirmesi bekleniyor.