Bursa’da Musiki Kültürü ve Geleneksel Sohbet Toplantılarına Derin Bir Yolculuk

Zeki Baştürk – Bursa Vatan Medya Grubu Köşe Yazarı

Sanat TV’de gerçekleştirdiğim canlı yayın programında değerli sunucu Sebahat Mutlu, yayından hemen önce elinde bir çantayla geldi. Çantasından çıkardığı iki kitap ise benim için büyük bir sürpriz oldu. Bursa Dostluk Gezeği Derneği Başkanı Sayın Ömer Lapacı’nın hazırladığı bu iki kıymetli eseri, büyük bir memnuniyetle teslim aldım.

Program sonrası eve döner dönmez merakla kitapları elime aldım. İlk sayfalardan itibaren beni içine çeken bu eserleri bir solukta okudum. Duyduğum hayranlık ve etkilenme duygusuyla, hiç vakit kaybetmeden tabletimi alıp aşağıdaki satırları kaleme aldım.

“Bursa’da Musiki Kültürü ve Geleneksel Sohbet Toplantıları” başlıklı bu kitaplar; sadece bir kültür aktarımı değil, aynı zamanda geçmişle kurulan derin bağların belgelenmiş hali. Akademik altyapısı güçlü, fakat aynı zamanda halkın kültürel belleğine yaslanan bir anlatım diliyle hazırlanmış.

Ömer Lapacı’nın bu çalışmaları; Bursa’nın musiki geçmişini, geleneksel sohbet meclislerini, adabı, ritüelleri ve bu kültürün taşıyıcılarını tüm yalınlığıyla ve samimiyetiyle ortaya koyuyor. Sadece geçmişe ışık tutmakla kalmıyor, aynı zamanda geleceğe bırakılmış güçlü bir kültür mirası özelliği de taşıyor.

Bu eserlerin, hem kültürel duyarlılığa sahip bireyler hem de akademik çevreler için önemli bir başvuru kaynağı olacağına yürekten inanıyorum. Sayın Ömer Lapacı’ya ve bu kıymetli kitapların oluşmasına katkı sunan herkese teşekkür ediyorum.

Kültürel zenginliğimizi unutmamak ve unutturmamak dileğiyle…

İşte o yazının tamamı…

BİR KENTİN BELLEĞİ:
Bursa’da Musiki Kültürü ve Geleneksel Sohbet Toplantıları

Sanat TV’de canlı yayın konuğum,  değerli sunucu Sebahat Mutlu,  söyleşi öncesi elinde getirdiği çantadan iki kitap çıkardı. Bursa Dostluk Gezeği Derneği Başkanı Sayın Ömer Lapacı’nın hazırladığı ve bana gönderfiği iki kitabı verdi. Teşekkür ederek aldım.

Program bitip eve döndüğümde hemen kitapları elime aldım ve incelemeye başladım. Öylesine içine dalmışım, öylesine etkilenmişim ki iki kitabı da bir solukta bitirdim. O beğeni ve coşkuyla hemen tableti elime aldım . Yine bir çırpıda aşağıdaki değerlendirmeyi yazdım. Umarım siz de beğenirsiniz.

Ömer Lapacı’nın hazırladığı “Bursa’da Musiki Kültürü ve Geleneksel Sohbet Toplantıları” başlıklı kitaplar, akademik özelliği  olan ama aynı zamanda kültürel belleğe yaslanan, derinlikli bir değerlendirme niteliği taşımaktadır.

Kentler, yalnızca taşla, sokakla, yapıyla değil; gelenekleriyle, sanatıyla, , ezgileri ve  dizeleriyle yaşar. Bursa, yüzyıllar boyunca bu coğrafyada musikiyle nefes almış, sözle derinleşmiş, söyleşileriyle  kök salmış en eski  kentlerden  biridir. Ömer Lapacı’nın hazırladığı “Bursa’da Musiki Kültürü ve Geleneksel Sohbet Toplantıları” adlı kitaplar , işte bu çok katmanlı kültürel mirası görünür kılan, kayıt altına alan ve geleceğe taşıyan değerli bir kültür çalışması olarak dikkat çekmektedir.

Lapacı’nın çalışması, musiki tarihini yalnızca bestekârlar, makamlar ve eserler üzerinden ele almaz; musikiyi yaşanan, paylaşılan ve aktarılan bir kültür pratiği olarak değerlendirir. Bursa’daki geleneksel sohbet toplantıları bu bağlamda yalnızca birer musiki toplantısı  değil; ahlâkın, estetiğin, gelenek ve göreneklerin  ve toplumsal bağların örüldüğü sivil kültür alanlarıdır. Kitaplar , bu toplantıların tarihsel kökenlerini, işleyiş biçimlerini ve taşıdığı değerleri titizlikle ortaya koyar.

Eserlerin en güçlü yönlerinden biri, UNESCO tarafından somut olmayan kültürel miras olarak adlandırdığı sözlü kültürün yazılı belleğe dönüştürülmesidir. Uzun yıllar kulaktan kulağa aktarılan bilgiler, anılar ve tanıklıklar; titiz bir derleme anlayışıyla kalıcı hâle getirilmiştir. Böylece Bursa musiki geleneği, yalnızca nostaljik bir anı olarak değil; yaşayan bir kültürel miras olarak ele alınır.

Lapacı, çalışmasında , akademik bir dil kullanmaktan özellikle kaçınır,  sohbet kültürünün ruhuna uygun bir anlatı yeğler. Okur, satırlar arasında yalnızca bilgiyle değil; mekânlarla, seslerle, yüzlerle ve zamanla da karşılaşır. Bu yönüyle kitap, hem araştırmacılar hem de kültür meraklıları için önemli bir başvuru kaynağıdır.

Bursa’da Musiki Kültürü ve Geleneksel Sohbet Toplantıları, bir kentin  musikisini anlatırken aslında toplumsal belleğin  nasıl korunduğunu da gösterir. Çağdaşlaşma,  teknolojik gelişmeler ve tüketim çağında kaybolma tehlikesi yaşayan bu tür kültürel pratiklerin belgelenmesi, yalnızca geçmişe değil, geleceğe karşı da bir sorumluluktur.

Sonuç olarak Ömer Lapacı’nın bu çalışması; Bursa’nın musiki kimliğini, sohbet geleneğini ve kültürel sürekliliğini anlamak isteyen herkes için vazgeçilmez bir eser niteliğindedir. Bu kitaplar, sesi olan bir tarihin, söze dönüşmüş bir belleğin ve paylaşılarak yaşatılan bir kültürün tanıklığıdır.

Bu kitapları armağan etme inceliğini gösteren Ömer Lapacı’ya,  bana ulaştırma zahmetine katlanan Sebahat Mutlu’ya sonsuz teşekkürlerimi sunarım.  Sanatın her türlüsüne emek veren, değer katan, sanatı yücelten ve geleceğe aktaran herkes başımızın tacıdır.

Emeğinize, yüreğinize sağlık Sayın Ömer LAPACI. Okurunuz çok olsun.

Zeki BAŞTÜRK